وبسایت رسمی مسعود فراستی
تقلب (نسخه ی اصلی) ضد یادداشت های جشنواره سی و دوم (4)
شیار 143 فیلم بدی است و تقلبی، که نان ایده یک خطی اش را می خورد. اگر به جای شهید بگذاریم فرزند چه می شود؟ فیلم و پرستیژ کاذب اش به کل از بین می رود. برای ساختن انتظار مادر شهید ، باید از انتظار معین مادری خاص برای فرزندی خاص- نه عام- بگوییم. اساسا از طریق چگونگی انتظار به انتظار می رسیم نه بر عکس. از اینجا است که زمان – و گذرش – معنایی جدی می یابد ؛ حالا زمان انتظار. در فیلم زمان کار کردی دراماتیک – و کارکردی هستی شناسانه – ندارد. نه فیلمساز می فهمدش و نه طبیعتا ما. باید فرق یک انتظار معین 4 ساله با یک انتظار 15 ساله را درک کنیم – یعنی حس کنیم – که نمی کنیم. اگر چند جمله 4 سال گذشته یا 7 سال و 15 سال را از فیلم حذف کنیم چه می ماند؟ هیچ. پس انتظاری در کار نیست.

شیار فیلم کوتاه – یا مستند داستانی – نیم ساعته ای است که بی خودی کش آمده و تبدیل به یک فیلم بلند کسالت بار دروغین شده. فیلمنامه ای برای فیلم بلند در کار نیست. خرده پی رنگی یا در کار نیست یا رویش کار نشده – مثلا قصه نامزدی - . فیلمنامه افت و خیزی ندارد و کش و قوسی. هیچ کدام از آدم هایش شناسانده نمی شود. شخصیت اصلی مادر نیست و مادری نمی کند. بیشتر خواهر است؛ هم از لحاظ سن بازیگر نقش مادر و فرزند اش، وهم رابطه این دو. یونس تا آخر فیلم هم پرداخت نمی شود ؛ نه از طریق خودش و کنش هایش ، نه از طریق واسط اش مادر. شوهر یا پدرغایب نیز قصه ای ندارد. سختی نبودن یونس در زندگی الفت حس نمی شود.چرا که او به طور کلیشه ای به سبک همه زنان روستایی ما فقط نان می پزد ،فرش می بافد و ورجه وورجه می کند. رادیو به کمر بستن ا هم در سطح یک ادای نمایشی باقی می ماند. با آن زیست نمی کند.

ترفند مصاحبه با افراد ظاهرا نزدیک با یونس – که چندان نمی شناسیمشان - دردی دوا نمیکند. نشان دادن گروه فیلمبرداری هم به سبک فیلم های خبری ساختاری مستند داستانی به فیلم نمی بخشد. این تنها برای فرار از قصه گویی است و پر کردن زمان فیلم. نماهای آرشیوی بی مورد است و معلوم نیست از نگاه کیست. ماجرا های تعریف شده توسط مصاحبه شوندگان هیچ کمکی به جلو بردن فیلم نمی کند و به شخصیت سازی یونس و الفت نیز. اگر حذفشان کنیم چه آسیبی به فیلم می رسد؟

بازی مریلا زارعی تخت است و به کل ادایی. و این قبل از اینکه ضعف بازیگر باشد - که هست – معضل اصلی فیلمنامه و فقدان شخصیت پردازی است و ناتوانی کارگردان.

عنوان فیلم نیز رو هوا است. تنها مونولوگ " یونس در شیار 143 پیدا شده " توجیه اش نمی کند. شیار چیست؟ 143 اش چه اهمیتی دارد؟ 341 می شد فرق می کرد؟ باید فرق کند.

و اما سکانس آخر که بی خودی سر و صدا کرده. الفت وارد اتاق می شود و می خواهد با پسرش تنها باشد. دوربین در نمایی درشت از پشت سر او را تعقیب می کند، که می بایست تنشی را برساند و دلهره ای، که نیست. کات می خورد به نمای لانگ شات از بالا ، که موقعیت بدهد. این نما از نگاه کیست، فیلمساز؟ پس نمای قبل اضافی بود و بی مورد. هر دو نما بی حس می مانند. دکوپاژ خراب است. می ماند صحنه آخر و بغل کردن تابوت و بعد بازمانده جسد که هم اندازه یک نوزاد است و دست آویزی برای فلاش بک و در آغوش گرفتن نوزاد که با وجود اشک مادر حسی از کار نمی آید. چرا که نه فرزند شکل گرفته نه مادر. بازی زارعی نیز در این لحظه هیچ ندارد. اینجا هم مادری ساخته نمی شود که شاید از طرق او به فرزند شهیدش برسیم. اگر این فلاش بک نیمه اشک انگیز سطحی نبود ، فیلمساز چه می کرد؟ حس نداشته اش بالای تابوت لو نمی رفت؟

باقی می ماند یک ایده یک خطی شعاری – و تقدیم " چ " به آن – و تقلب در فیلمسازی و جایزه. جایزه فقدان " مساله " – انتظار مادری - را پر نمی کند. به نظر می رسد فیلمساز ما انتظاری جدی ای را در زندگی تجربه نکرده چه رسد به انتظار مادر شهید را. یعنی مساله را نزیسته . مساله تجربه و زیسته نشده را نمی شود ساخت . باید حداقل تجربه غنی مشابه ای را پشت سر گذاشته باشیم. تجربه های نکرده در سینما لو می رود و هر تقلبی نیز. خدا کند فیلمساز تازه وارد ما آرام آرام با فیلم کوتاه سینما بیاموزد و از تجربه های کوچک و بزرگ واقعی خود بگوید نه بیشتر.

16 دیدگاه

۹۲/۱۱/۲۱

claris
۹۲/۱۱/۲۲ - ۱۰:۴۰
53
پاسخ
یادم نمی آید آخرین فیلمی که استاد در سینمای ایران پسندید کدام بود شاید بچه ها آسمان اما این خود جای کار دارد که فکر چه شده که این قدر سینمای ما دارد افول می کند امسال در جشنواره کلا فیلمی که از لحاظ داستانی یک پیکر باشد ندیده ام و بر من ببخشائید که نمی توانم این نظر را در مورد کل فیلمهای جشنواره بدهم چه که اصولا نگاهی درست به ما شهرستانی ها نمی شود و اگر جشنواره تهران سردستی و بی محتواست این ده فیلمی که به مشهد می آید حتی از اسم جشنواره به دور است به نظرم شیار فیلم خوبی است داستانی دارد که حداقل تا آخر مخاطب را می کشاند و این خودش در میان فیلمهای امسال فیلم را شاهکار می کند نگاه فیلم به ÷دیده مادران جنگ نگاه خاصی است که می تواند کمی ÷رتر باشد منتها فیلم از کمبود لوکیشن نداشتن بسط داستانی و نبود شخصیت رنج میبرد با تمام احوالات نمی توانم انکار کنم در میان دم دستی و بعضا احمقانه جشنواره جزئیات ریز و نگاه بعضا دقیق کارگردان راهی را برای آینده کاری اش باز کرد چه که در این سینمای نصفه نیمه و کنش واقعا می توا از دیدن یک نگاه تازه خوشحال شد کاش می فهمیدیم شخصیت خواهر با عواطفش چهجایگاهی دارد عشق یونس در چه جایی از داستان قرار می گیرد و در آخر حضور شخصیتی با بازی جواد عزتی اصلا چه کاربردی در فیلم دارد کسی که حتی تیپ همنیست بی مفهوم و ساده و معلوم نیست اگر کس دیگری بود چه می شد نه تغییری می کند نه رویکردی دارد اگر اساس یک داستان خوب را تغییر شخصیت ها از ابتدا تا انتها بدانیم به جز دو شخصیت پادر هوای فیلم که حضورشان بر هیچ رویکردی استوار نیست و اصلا جلو نمی آیند که بخواهند تغییر کنند یکی همین سرباز با بازی جواد عزتی است و دیگری شخصیت عموبا بازی مهران احمدی است دیگر شخصیت ها هم تغییری نمی کنند تنها به نظر می آید الفت است که تغییر می کند احساس می کنم در این چند خط خیلی دو پهلو دارم می نویسم به من حق بدهید وضعیت اکران بی مسئولانه و توهین آمیز در شهرم فیلمهای سردستی و بنجل و این فیلم که از یک طرف پر از ایراد است و از یک طرف تنها فیلمی که جای حرف زدن در جشنواره امسال دارد این همه را بر من ببخشائید به لحاظ این چند خط نعل و میخ ...
sajjad
۹۲/۱۱/۲۲ - ۱۴:۲۶
311
پاسخ
آدم وقتی نقدهای آقای فراستی رو میخونه حتما لازم میشه یبار دیگه فیلم رو نگاه کنه بار آرزوی سلامتی برای شما ای مرد بزرگ
علی
۹۲/۱۱/۲۳ - ۱۶:۲۸
410
پاسخ
مرسی استاد... مرسی
سیدعلیرضا
۹۲/۱۱/۲۷ - ۰۸:۵۲
59
پاسخ
بسیار نقد جالب وقابل توجهی بود .من خودم فیلم را دیدم در جشنواره بسیار بسیار غیر قابل قبول وتوجیه بود. نمیدانم چرا آقای حاتمی کیا از فیلم تقدیر کرد.
واقعا خانم زارعی در فیلم هیچ کار خاصی نکرد. بیخودی این همه جایزه برد. ولی یک سوال چرا نظرات شما ودیگران این قدر فرق دارد ؟ چه چیزی را شما میبینید که
دیگران نمیبینند؟
باتشکر.اگرچه نمایش نخواهید داد.
حجت
۹۲/۱۲/۹ - ۲۰:۰۹
54
پاسخ
مفهوم مادر بر همه جوامع تعریفی دارد حتی اگر کارگردان و یا فیلمنامه در پرداخت آن ضعیف عمل کند ذهن مخاطبان خود این مسئله را پوشش می دهد . حال با مفهومی به نام مادر شهید که برای جامعه ما خود دارای مفاهیمی است که هر ایرانی با آن آشنا می باشد . پر واضح است که اگر در فیلم می توانست از این مفاهیم تعریف دقیقی ارائه می داد ارزش فیلم بالاتر می رفت اما با توجه به ذهنیت مخاطب ، مخاطبان خود با اثر ارتباط بر قرار می کنند
رضا
۹۳/۹/۵ - ۱۳:۳۳
25
پاسخ
رفیق با همین فرمون برو جلو که حداقل تو یک نفر تو این سینمای غریب قاعده ی فکری داری
یا علی
امین
۹۴/۱/۲ - ۱۸:۰۵
02

قربون دهنت آقا رضا.
امیدوار آقای فراستی با تلاش شبانه روزی و خستگی ناپذیر حرفشان را بزنند تا تنها مستمسک ما در مرداب سینمای ایران باقی بماند

مهدی
۹۳/۹/۸ - ۱۹:۴۷
21
پاسخ
143 یک رمز ادبی است که معنایش (یک = ای سه=لاو چهار= یو(i love you))
علی
۹۳/۱۲/۵ - ۰۶:۵۰
10
پاسخ
این فیلم و فیلم طبقه حساس، جزء معدود فیلمهایی بودند که زیبایی های واقعی شخصیت زن را به خوبی نشان دادند. نه زیبایی های دروغین و کاذب که زنانه نیست.
سعید کیا
۹۳/۱۲/۱۹ - ۰۴:۰۶
00
پاسخ
سال، سال فیلم های بد است چه در ایران چه در جهان.
فیلمساز مادر رو به زورم که شده می خواد از دنیای بیرون خارج کنه اما هرچه تلاش میکنه نمیتونه یک شخصیت درونگرا بسازه درون شخصیت تهی می ماند.اگر 2 سال گذشته و چهار سال گذسته رو هم حذف کنیم تنها یه چیز برای نشان دادن گذر زمان باقی می ماند و ان نوه مادر است.این نوه جز این چه کاربردی داره اگه به ننش نچشبیده بود و موقع دنبال بازی ننش نمگیفت اروم تر چه فرقی با بچه همسایه میکرد.مادری که در طول فیلم حتی نگاه هم به نوش نمیندازه چگونه می تونه باسه الگوییه مادر نمونه باشه.
درکل اونقدری که رنگ فیلم سرده خود فیلم سرد از اب درنیومده
صلابت روح
۹۴/۱/۱۳ - ۱۹:۱۵
31
پاسخ
سلام لطفا نظرات مقام معظم رهبری را درباره فیلم شیار 143 مطالعه بفرمایید.

http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=29044
علی
۹۴/۱/۲۴ - ۰۰:۰۳
20
پاسخ
بعضی قسمتهایش بی انصافی است،
در پاراگراف اول فرموده اید: "باید فرق یک انتظار معین 4 ساله با یک انتظار 15 ساله را درک کنیم – یعنی حس کنیم – که نمی کنیم."
این جمله از جنس استدلال منطقی و یا نقد کارشناسانه بر اساس معلومات و تجربیات نیست، بلکه صرفا نظر شخصی شماست چرا که شخص بنده، به عنوان یک مخاطب عام و نه یک منتقد، این انتظار 15 را حس کردم.
جواد
۹۴/۴/۹ - ۲۲:۳۹
02

حس نکردی. قبول کردی.

مسعود
۹۴/۳/۳۱ - ۲۰:۲۰
22
پاسخ
فیلم عالی بود
حسین
۹۴/۱۱/۲۵ - ۰۴:۰۷
00
پاسخ
مدتی پیش تو یکی از سایت ها نمره دهی جناب فراستی از 4 نمره به فیلم های معروف تاریخ رو دیدم. حقیقتا و طبیعتا جناب فراستی این حق رو داشتند که بر اساس نظرشون توی اون لیست به فارست گامپ..رستگاری در شاوشنک..هفت..نمره صفر داده بودن...ولی متوجه نشدم چرا به فیلمی مثل رنجر تنها هم صفر میدن و این ها رو با هم تو یک سطح قرار میدن
آقای فراستی انصاف اولین شرط نقد است.
غزل28
۹۵/۵/۱۴ - ۱۱:۱۰
00
پاسخ
به نظرم فیلم خوبی بود من فیلم خیلی زیاد نگاه میکنم در بین فیلم هایی که دیدم شیار 143فیلم قابل قبولی بود بازی مریلا زارعی عالی بود عقیده من بر این که مخاطب از دیدن فیلم لذت ببره و من این واکنش رو بعد از دیدن فیلم شیار در خیلی ها دیدم نقد های شما جناب فراستی برای من بسیار جذاب هستند از این جهت که شما حرفتون رو رک بیان می کنیداما در این که نظر شما درست است یا نه حرف بسیار است حرف من اینه مثلا اگر به نظر فراستی فیلم فیلم خوبی بود چه فایده وقتی مردم که که فیلم برای آنان ساخته شده از آن استقبال نکنند اصلا هدف از فیلم ساختن چیست به نظر شما فیلم در دنیای تو ساعت چند است فیلم خوبی است ولی این فیلم چقدر توانسته مخاطب جذب کند فیلمی که از نظر فراستی موفق است چرا خواهان ندارد فیلمی که مخاطب خاص دارد موفق نیست
All Rights Reserved by MassoudFarassati.com 2012

© Deyhim

info@massoudfarassati.com