وبسایت رسمی مسعود فراستی
شخصی یا واقعی ؟ (نسخه ی اصلی) ضد یادداشت های جشنواره سی و دوم (3)
چ فیلم نزدیک به خوبی است. فیلمی تحقیق شده و کار شده. نه سرهم بندی شده. فیلم بی مساله ای نیست. مفهوم زده هم نیست. خوشبختانه مساله دارد. مساله دیروز و مهمتر مساله امروز. فیلم کهنه و دیروزی هم نیست. فیلم سخت و آبرومند و سرپایی است که نه ملودرام سطحی می شود نه جنگی دِمُده. فیلمی است که می تواند مخاطب امروز را جلب کند حتی مخاطب نا آشنا با چمران و بیگانه با پاوه آن زمان. فیلم جنگ زده نیست و جنگ طلب و قهرمان ساز دروغین. صلح طلب است اما نه تسلیم طلب. آسیب شناسانه است و تا حدی تحلیل گر. ملی است و نگاهش نیز خیلی خصوصی نیست.

چ بهترینِ حاتمی کیا است بعد از مهاجر و دیده بان و مهمترین فیلم جشنواره امسال است و یکی از دو بهترین های آن.

و اما چرا نزدیک به خوب ؟ نه خوب . مشکل اول فیلم خود شخصیت چمران است. اگر او را از فیلم برداریم یا تبدیل به رزمنده ای بی نام و نشان اش کنیم با بیش و کم همین خصوصیات و کنش ها ، چه می شود؟ شخصیت چریک عارف و متفکر چمران تا حد بسیاری در نیامده. کمی منفعل است. استاد جنگ های چریکی و استراتژی و تاکتیک چریکی نیست. در مقابل حرکات دشمن شارپ نیست. تاخیر دارد. عرفانش هم غایب است. یک صحنه عبادت چیزی نمی رساند. خلوت ندارد. متفکر است و بیشتر سیاسی و اهل پلمیک اما در جواب دشمن راجب زن و فرزند کم می آورد. یشتر مردم دوست است و ملی تا متفکر. اولین اسلحه گرفتنش خیلی حرفه ای است – با دوربین خوب – اما نه ایرانی. شلیک کردن های بعدی اش بهتر است. این که فیلمساز می گوید چمران اوست، قبول. اما چقدر به چمران واقعی نزدیک است؟ مساله این است. درباره یک شخصیت بسیار مهم و مانده در تاریخ حرف زدن ، شعار ندادن وخصوصی - و شخصی- نکردن اش سخت است. قطعا فیلمساز به جنبه هایی از شخصیت نزدیک تر است و از جنبه هایی دورتر. اما این توجیه کافی نیست. هم باید یک شخصیت درست و واقعی و چند بعدی در بیاید و هم نگاه فیلمساز به او غایب نباشد. نه اینکه فقط با نگاه فیلم ساز مواجه باشیم. حس کلی شخصیت، خلوت و جلوت اش و دیالکتیک آن مهم است، که در فیلم نیست. و جنگ و صلح. آیا چمران اساسا صلح طلب بوده –و قطعا نه سازش کار- یا چریک اما عارف؟ اینها دو چیزاند. آیا می شود سیاسی نبود ، اهل جنگ نبود ، عارف نبود و... و درباره همه این ها در یک آدم حرف زد؟

و اما درباره فلاحی و اصغر وصالی که فیلمساز معتقد است فیلم آنها هم هست ، که خیلی جدی نیست. فلاحی فیلم هیچ نیست مگر مقوا. و وصالی فیلم خیلی بی کله است و تا حدی وسترن.

درباره سینمای چ ، دوربین و نگاه اش ، کادر اسکوپ و تدوین و... بعدا در اکرانش خواهم گفت. فعلا بگویم پاوه در فیلم خیلی شهر نشده. شاید برای فیلم جنگی دیگری کافی بود اما نه برای این فیلم. صحنه هلیکوپتر که در سینمای ایران بی نظیر است و موثر ، ته اش در نیامده و نمی فهمیم هلیکوپتر سرانجام چگونه می نشیند. سر قطع شده در صحنه زیادی است و حس صحنه را خراب می کند. خلاصه چ از معدود فیلم های قابل بحث این سال ها است. و تمرین خوبی است برای فیلمی ملی درباره حصر آبادان یا فتح خرمشهر. انشاءاله.

15 دیدگاه

۹۲/۱۱/۲۱

محسن رحیمی
۹۲/۱۱/۲۱ - ۱۵:۲۰
02
پاسخ
مسود جون جات تو هفت خالیه ببوسمت هزار تا ...
سیدعلی
۹۲/۱۱/۲۱ - ۱۶:۱۳
10
پاسخ
نقدی جالب بود. لیکن این را بگویم درست است که حضرت عالی میخواهی خیلی رک باشید وشوخی هم در کارتان نباشد وخیلی جدی به بیان نظرات بپردازید
وبا کارگردانان چانه بزنید لیکن اگر لحن تند خود را کمی تغییر دهید بهتر نخواهد بود؟
خودتان میگویید طرفدار زیادی دارید من خودم معتقدم که نقد شما تفاوتی آشکار با دیگران دارد . مکن به شخصه نقدهای دیگران را که میخوانم آنقدر میتوانم
بفهمم که آن را نقدنمیتوان نامید چون خیلی رک در صحبتهایشان به جای ایراد گرفتن به تعریف میپردازند.
باتوجه به دانش بالایی که دارید واین از طرز نقدی که بر فیلمها میکنید در مقایسه با نقدهایی که دیگران در مجله 24 میکنند مشخص میشود فکر میکنم اگر کمی لحن خود را تغییر دهید بهتر خواهد بود .
به هرحال چه بخواهیم وچه نخواهیم اینجا ایران است نه غرب در غرب هر حرف تندی هم که میزنند طرف مقابل اگر نگوییم همه افراد - خیلی هایشان گوشی برای
شنفتن حقایق دارند- مثلا در فوتبال نقدهایی تند در لیگ جزیره انگلستان به مربی تیمها میشود و نتیجه هم دارد اما در اینجا تا یک نفر بگوید با لای چشت ابروست
به حضرات برمیخورد.
من فکر میکنم اگر از برخی لغات استفاده نشود بهتر است.
با عرض معذرت یک دانشجوی علوم تربیتی.
مونا اردانی
۹۴/۳/۲۰ - ۱۱:۵۶
10

نسخه اصلی

حسین
۹۲/۱۱/۲۱ - ۲۲:۰۲
11
پاسخ
همه ی حرفات قبول استاد. ولی"چ"بهترین حاتمی کیاس؟؟؟ اصلا قبول ندارم.به نظرم" ارتفاع پست "ایشون هم از این فیلم خیلی قشنگتره هم از بیش از 99% فیلمهای سینمای ایران...
claris
۹۲/۱۱/۲۲ - ۱۱:۰۰
01
پاسخ
چ فیلم خوبی نیست کلیت در نیامده هیچ چیز فیلم نشان از دیده بان ندارد بیش از حد شخصی است و هنوز نمی فهمم چرا مسئله زن آمریکایی در فیلم مطرح می شود یا آن نمای فلاش بک وار با آن فیلم برداری که معلوم نیست کیست (شاید خود فیلمساز )اصلا چه کاربردی در فیلم دارند شخصیت ها بی فایده و غیرکاربردی اند و اگر نباشند تنها یک جای خالی است مثل بیشتر چیزهای فیلم صحنه های تهی و بی معنی که تنها می خواهند حضور یک فیلمبردار و یک کارگردان را ثابت کنند بازی عرب نیا قابل تحلیل است ولی فیلم چیز دیگری ندارد یک بازی و جلوه های ویزه .فیلم اصلا بیوگرافیک نیست به هیچ عنوان شخصیت محور نیست و با کمال تعجب باید ÷رسید واقعا حاتمی کیا در این هشت سال چه می کرده که ماحصلش شده این فیلم ...
علی
۹۲/۱۱/۲۲ - ۱۲:۳۴
21
پاسخ
فیلم چ هم خیلی فیلم ادایی و شعار زده ای بود
حسین
۹۲/۱۱/۲۲ - ۲۱:۲۷
10
پاسخ
آقای فراستی سلام
کجایی آقا چرا 7 نمیری؟
حسین
۹۳/۳/۱۶ - ۲۱:۴۶
10

7 دیگه مرد، خدایش بیامرزد

مرتضی
۹۲/۱۱/۲۸ - ۲۱:۳۹
14
پاسخ
سلام جناب استاد رنگ صفحات سایت شما چشم رو اذیت میکنه اگه صلاح میدونید تغییر بدین
حسين احمدي
۹۳/۱/۷ - ۰۹:۲۴
01
پاسخ
اولين جمله اي كه بعد از تمام شدن فيلم اومد تو ذهنم يكي از اصطلاحات فراستي بود: در نيومده!
فقط دو جا اسم خميني مياد ولي مني كه تو فضاي انقلاب نبودم بايد باور كنم كه كردها از تو راديو از خميني ترسيدن و فرار كردن!
و يه چمران شعار بده و متناقض با شعارهاي خودش! يه جا ميگه مقام شهادت رو خدا تعيين ميكنه نه بنده خدا. يه جاي ديگه ميگه من ميمونم و شهيد مي شم. چمران اين فيلم هيچ خاصيتي نداره. اين شخصيت چه كار اساسي اي تو فيلم انجام ميده؟ جلوگيري از كشته شدن خره؟! كشيدن اون ارابه؟! دو مذاكره بي نتيجه با دكتر عنايتي؟ نوشتن H با گچ براي نشستن هليكوپتر؟! (با استدلال فراستي درباره بعضي از فيلمها) اگه دو روز قبل خميني اين نامه رو ميداد اصلا هيچ كدوم از اين اتفاق ها نمي افتاد.
شخصيت اصغر هم خيلي سوال برانگيزه! اصلا نميفهممش. يه جايي به چمران ميگه من نميدونم تو چمران خميني هستي يا چمران بازرگان! بازرگان رو كه خود امام خميني به عنوان رييس دولت موقت منسوب كرد. يعني اين جوون از خميني هم جلوتر بوده و انتخاب خميني رو قبول نداشته؟!
هياهوي كارگردان در مطبوعات، نقدهاي مثبت، تبليغات سالهاي اخير درباره جنگ و چمران را در نظر نگيريد. آيا اين فيلم فقط روي پرده سينما شهيد چمران را به يك قهرمان ملي تبديل مي كند يا او را در چشم جوان تيزبين امروزي فردي خوار و بي خاصيت جلوه مي دهد؟
حسین
۹۳/۵/۱۱ - ۱۳:۰۸
00
پاسخ
سلام ، از نقد فیلم چیزی سرم نمیشه ولی وقتی نقد های منتقدها را میخونم همیشه بدون جانب داری احساس میکنم نقدهای شما بسیار با فلسفه تر ، آگاهتر، با لول بالاتر و به رقم تیز بودن دلسوزانه تر است. وشاید تنها نقدی از آن خوشم نیامد و به دل ننشست نقد سیاسی شما در مورد رئیس جمهور و سیاست های او بود. خدا شما را حفظ کند .
رویا
۹۳/۱۰/۲ - ۰۳:۴۱
00
پاسخ
سلام.چ بسیار فیلم زیبایی است.نه چون مال اقا ابراهیم حاتمی کیاست و نه چون دفاع مقدسی است.چ خوبست ، چون کارگردانش حرف مشخص شده ای دارد و مهمتر اینکه حرفش از جهان شخصی و عقیدتی اش نشآت گرفته است و درد اوست و این حرف در فیلمش تا حد مقبولی تعین یافته است.چ خوبست ، چون حرفی که در فیلم محور است کاملا با موضوعیت فیلم هماهنگ است.هم حرف مولف اثر ، جمعی و اجتماعی است و هم فیلمش ملی.چ خوبست ، چون کارگردانش با همه ی مردمی بودن و متخصص بودن ، اندازه ی حرف مهم و اجتماعی اش را می فهمد و اندازه ی سینما را.سلام به این فهم و زد و بارک.
مونا
۹۴/۳/۲۰ - ۱۱:۵۶
00
پاسخ
نسخه اصلی
احمد
۹۴/۷/۲۵ - ۱۳:۱۳
00
پاسخ
آقای فراستی سلام و عرض ادب
این متن شما برای زمان دور است ولی الان بنده آن را دیدم
در خصوص شخصیت چمران و نقدهای شما بر آن لازم به ذکر است لزوماً شخصیت عارف و تیپ عرفاتی نباید آن چیزی که ما از آن توقع داریم دربیاید و یا آن غلط مصطلح در اذهان عموم جامعه که "عارف باید در تمام رفتار و سکنات و شئوناتش ، عارف مسلک برخورد کند"
اتفاقاً عرفان در رفتار عارف کاملاً باید مختفی باشد وگونه تبدیل به ریا و تظاهر خواهد شد
بنده بهشدت با شما موافقم که "چمرانِ فیلم چ" تا حدود زیادی تمنیات و درونیات حاتمی کیا است و او یک مسئله و ظاهراً یک دغدغه ذهنی و روحی دارد که دائماً این را در فیلم هایش تکرار می کند. یک روز این گره ذهنی در فیلم "آژانس" به شکل "حاج کاظم" می شود ، یک روز در فیلم "موج مرده" خودش را به شکل آن سردار سپاه نشان می دهد ، یک روز در فیلم "ارتفاع پست" به شکل جدال بین دو تفکر رادیکال و مثلاً میانه رو و معتدل سر بر می آورد و یک روز در فیلم به رنگ ارغوان ...
ظاهراً حاتمی کیا یک جدال درونی با خود دارد که برای آن ، محمل های مختلف از آژانس گرفته یا چ می سازد و تکامل آن را در چ می بینیم
علی ایحال نظرم در تعاریف انسان ها باید از آن چیزی که در ذهن خود بافته و برایش قاعده و چارچوب تعریف کرده ایم عبور کنیم.
به واقع چه کسی گفته که عارف باید آن چونه باشد که ما می گوییم : "شخصیت چریک عارف و متفکر چمران تا حد بسیاری در نیامده"
بر عکس ، در رفتار عرفای سلف مانند مرحوم آقای قاضی ، علامه طباطبایی ، حضرت امام (ره) و ... بنگریم ، رفتار شاذ و ژست های عارفانه نمیبینیم
علي
۹۴/۱۱/۱۵ - ۰۳:۲۹
01
پاسخ
واقعاً شما اقاي حاتمي كيا رو بيش از اندازه تو فيلم سازي قبول داريد به نظر من واقعاً فيلم چ با اينكه حتي پوستر فيلمم ناشيانه كپ شده بود هيچ حرفي براي گفتن نداشت عجيب ترين سكانس فيلم طي الارض اقاي چ بود زمان مذاكره با دكتر عنايتي ايشون طي الارض ميكرد مي رفت تو سنگر خوديا فيلم برداري به جاي اينكه از كادر بسته تر براي بالا بردن هيجان استفاده كنه خيلي بي رمق بود بيشتر شبيه كدخدا ها بود تا يه چريك با گرايشات چپي واقعاً با اين نقدتون نا اميد شدم شما كه كوچكترين اشتبهات فيلم ساز اينقدر بزرگ ميكنيد چشم تون رو چ بستيد يعني كسي كه جنگ رو در جبهه غربي به نفع ايران تغيير داد اين شكلي بود من مخاطب با كجاي شخصيت چ هم ذات پنداري كردم اخرشم كه هندي تموم شد يعني تلفات ما تو پاوه اينقدر كم بود اقاي حاتمي كيا به لطف خيليا اينقدر داره از رانت اين سينما استفاده ميكنه حداقل يه كار باور پذير تر بده بيرون
All Rights Reserved by MassoudFarassati.com 2012

© Deyhim

info@massoudfarassati.com